terug
(Al Jazeera, 18-1-2014)

Dalits in Dhaka dringen aan op anti-discriminatiewetgeving

'Onaanraakbaren' in Bangladesh hopen dat voorgestelde wetgeving helpt bij de bestrijding van jarenlange marginalisering

Syed Tashfin Chowdhury

DHAKA, BANGLADESH - Riksja-rijders in Dhaka vervoeren hun passagiers naar vrijwel iedere woonwijk. Maar één trouwe klant was verbaasd toen een rijder weigerde Ganaktuli City Colony, een vervallen gebied waar meer dan 3000 Dalits wonen, binnen te gaan. Dalits waren ooit bekend als 'de onaanraakbaren' in grote delen van Zuid-Azië.


De meeste Dalits wonen in huizen van slechte kwaliteit en doen werk dat als smerig wordt beschouwd (foto: Syed Tashfin Chowdhury/Al Jazeera)
Dit soort aanhoudende discriminatie treft meer dan 6,5 miljoen Dalits in Bangladesh. Door hun beroep en identiteit is het Dalits - de term komt van het woord dalita of "onderdrukt" - nog steeds niet toegestaan om woningen te huren buiten hun gemeenschap.
Hoewel jongere Dalits steeds meer scholing krijgen zeggen velen dat ze als gevolg van discriminatie niet in staat zijn om banen te krijgen die passen bij hun opleiding. Maar een ontwerp voor een antidiscriminatiewet die in juni 2014 kan worden goedgekeurd, kan volgens mensenrechtenactivisten mogelijk het leven voor de leden van deze gemarginaliseerde gemeenschap verbeteren.

Slechte omstandigheden
De Ganaktuli-woonwijk huisvestte oorspronkelijk een tuberculose ziekenhuis, maar nadat de instelling verhuisde naar een ander gebied werden leden van de Dalit-gemeenschap in de verlaten gebouwen geplaatst.
In elk van de 260 kamers wonen drie of vier families. "We hebben geluk, want we hebben negen mensen in onze kamer," zegt Sunayana Rani, een 37-jarige huisvrouw. Haar man werkt als schoonmaker in het Ibrahim Cardiac Hospital and Research Institute in het centrum van Dhaka. Banen van Dalits in Zuid-Azië zijn meestal beperkt tot die als schoonmakers, lijkdragers, leerbewerkers of schoenmakers.
"Naast mijn man en kinderen deel ik de kamer met mijn schoonouders en de familie van mijn schoonbroer", zegt ze. "'s Nachts slapen mijn man en ik in de keuken, en zijn ouders op het balkon."
Geen van de kamers in de vijf oude gebouwen heeft een eigen badkamer. "Op elke verdieping zijn twee toiletten in de trappenhal, een voor mannen en een voor vrouwen," vertelt Moni Rani Das, voorzitter van het Dalit Women's Forum, aan Al Jazeera. Water voor huishoudelijk gebruik moet in emmers uit de twee watertanks worden gehaald.
"Vrouwen en mannen moeten in de open lucht baden in het water uit de tanks, wat zeer ongezond is," zegt Sunayana. "Maar we hebben geen keus omdat we geen water uit naburige wijken kunnen krijgen."

Discriminatie
Jony Das, een 35-jarige inwoner, zegt: "Ondanks verschillenden meldingen bij de overheid hebben ze geen van de gebroken water- en rioleringsleidingen gerepareerd."
"We houden niet van deze manier van leven, maar er is geen keus. Niemand zal ons huizen in andere gebieden verhuren," voegt hij eraan toe. Das en anderen van zijn generatie durven het nu aan opleidingen te volgen, waarbij sommigen zelfs een graad in de rechten en andere prestigieuze vakken behalen. "Maar dit helpt niet veel, aangezien we meestal wel op gesprek kunnen bij overheidsorganisaties, maar daarna nooit worden opgeroepen. De discriminatie komt vaak omdat banenwervers het adres vinden op de cv's van Dalits, laat hij weten.

Mukul Ranjan Sikder, president van Bangladesh Dalit and Excluded Rights Movement (BDERM), zegt dat leden van de gemeenschap nog steeds moeite moeten doen om als mens erkend te worden. "Ondanks het feit dat ze onderwijs hebben genoten zitten de meeste jongeren vast aan de beroepen van hun vader en grootvader, en daar wordt door de samenleving op neergekeken," zegt hij.
Wat het onderwijs betreft gelooft Moni Rani dat het langzaam beter gaat. "Tien tot twaalf jaar geleden hadden we dit voorrecht [om naar de universiteit te gaan] niet," zegt ze. "We mochten zelfs niet naar Hindoe-tempels om te bidden."
Naast Hindoe-families huisvest een van de zes gebouwen in Ganaktuli Moslim-Dalits die ook slavenwerk verrichten.
Dalits die in negen andere gebieden binnen Dhaka wonen verkeren in nog veel slechtere omstandigheden dan die in de Ganaktuli-wijk, zeggen mensen van de gemeenschap. "Hoewel discriminatie minder geworden is in Dhaka, is het in de landelijke gebieden nog onveranderd", zegt Moni Rani.

Historisch onrecht
De wortels van de Dalit-bevolking in Bangladesh, Pakistan, Sri Lanka en Nepal – maar ook die in de VS, het Verenigd Koninkrijk en andere Europese landen - kunnen worden herleid tot Uttar Pradesh, India.
Dalits, een vrij recente term die de bevolking zichzelf heeft gegeven, waren voorheen onder andere bekend als Namashudras. De namen fungeerden als label die de bevolkingsgroep buitensloot van de vier erkende kasten van het hindoeïsme in India: Brahmanen (priesters), Kshatriyas (krijgers), Vaishyas (zakenlieden) en Shudras (ambachtslieden en arbeiders).
Het kastensysteem in India vloeide voort uit de gelaagde verdeling van de beroepen naar maatschappelijke waardering, met de Brahmanen bovenaan en de Shudras onderaan.

Toen werden de Namashudras [nu Dalits] "de onaanraakbaren" genoemd. Volgens onderzoek over migratie in Zuid-Azië begonnen Dalits al sinds 1605, nadat ze werden geconfronteerd met wreedheid in hun thuisland, weg te trekken uit India naar andere Zuid-Aziatische landen.
Een aanzienlijk aantal migreerde tussen 1835 en 1940 naar wat nu Bangladesh heet, tijdens een door de Britten gesteund urbanisatieplan. Ze vonden werk als straatvegers, rioleringswerkers, schoenreparateurs en theeplukkers. De historische erfenis van werken in laagbetaalde, zware banen duurt voort tot aan de dag van vandaag.

Nieuwe wetten
Om het leven van Dalits te verbeteren hebben mensenrechtengroepen sterk aangedrongen op wetswijzigingen, met name de nu voorgestelde anti-discriminatiewetgeving.
"We hebben de afgelopen twee jaar onderzoek gedaan naar de wet en deze in januari via een seminar naar buiten gebracht", vertelt Dr Shah Alam, een lid van de Law Commission of Bangladesh, aan Al Jazeera. Alam: "Het wordt een overkoepelende wet die niet alleen discriminatie van Dalits, dat wil zeggen discriminatie wegens beroep en afkomst, aan zal pakken, maar ook andere vormen van discriminatie, zoals op grond van religie, ras, geslacht en lichamelijke handicaps."
Zakir Hossain, directeur van mensenrechtengroep Nagorik Uddyog, voegt daar aan toe: "Ook al is het een overkoepelende wet, het zal een belangrijke ontwikkeling voor de Dalit-bevolking zijn."



laatste wijziging: